20 marca w Kopernikańskim Ośrodku Integracji UMK odbyła się uroczystość pożegnania Profesora Andrzeja Szahaja, który zakończył współpracę z naszym Instytutem Filozofii w związku z przejściem na emeryturę.
Profesor był związany z naszym Instytutem od początku jego istnienia. Tym samym Jego odejście z pracy etatowej jest to dla naszego środowiska końcem pewnej epoki, choć wierzymy mocno, że z uwagi na aktywność Profesora - także początkiem współpracy w wielu nowych formach.
Dziękujemy Profesorowi za wszystkie lata pracy, nieustające inspiracje oraz olbrzymi wkład w powstanie i rozwój naszego toruńskiego filozoficznego środowiska.
Z okazji uroczystości wręczono Profesorowi tom pt. Ex uno plura. O świecie, który nie daje się uporządkować, pod redakcją Janusza Grygieńcia, Jakuba Krzeskiego i Zbigniewa Nerczuka, do którego teksty przygotowało liczne grono uczniów i uczennic, wychowanków i osób współpracujących przez długie lata z Profesorem.
Anrzej Szahaj urodził się 16 stycznia 1958 roku w Bydgoszczy. W tym mieście uczęszczał do szkoły podstawowej oraz do II Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika, które ukończył w 1976 roku. W latach 1976–1980 studiował kulturoznawstwo na Wydziale Historycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. W latach 1982–1985 był uczestnikiem studiów doktoranckich z zakresu historii i teorii kultury na Wydziale Historycznym UAM.
1 marca 1985 roku rozpoczął pracę jako asystent w Instytucie Nauk Społecznych UMK w Toruniu. Z naszą uczelnią jest związany od ponad czterdziestu lat.
W 1988 roku obronił na Wydziale Nauk Społecznych UAM w Poznaniu pracę doktorską pt. Kultura a komunikacja społeczna. Krytyczna teoria społeczeństwa Jürgena Habermasa w świetle społeczno-regulacyjnej teorii kultury, której promotorem był prof. Jerzy Kmita, a recenzentami prof. Marek Siemek i prof. Marek Ziółkowski. Na tym samym uniwersytecie w Instytucie Filozofii otrzymał w 1996 roku stopień doktora habilitowanego na podstawie książki pt. Neopragmatyzm Richarda Rorty’ego w kontekście sporu o postmodernizm (recenzenci: Jerzy Kmita, Lech Witkowski, Andrzej Miś).
Od 1988 roku pracował jako adiunkt – najpierw w Instytucie Nauk Społecznych UMK, a potem w Instytucie Filozofii UMK w Toruniu. W 1997 roku uzyskał stanowisko profesora UMK. Tytuł naukowy profesora otrzymał w 2001 roku. Podstawą do jego nadania była książka Jednostka czy wspólnota? Spór liberałów z komunitarystami a „sprawa polska. Od 2005 roku jest zatrudniony jako profesor zwyczajny UMK.
Od 1997 roku przez ponad dwadzieścia lat był kierownikiem Zakładu Filozofii Współczesnej w Instytucie Filozofii UMK. W latach 1997–2003 pełnił funkcję wicedyrektora, a od 2004–2008 dyrektora Instytutu Filozofii UMK. W latach 2008–2016 był dziekanem Wydziału Humanistycznego UMK.
Był członkiem Komitetu Nauk Filozoficznych oraz Komitetu Nauk o Kulturze Polskiej Akademii Nauk. Od roku 2023 jest członkiem Komitetu Prognoz Polskiej Akademii Nauk. Od 2019 roku jest członkiem Zespołu Nauk Humanistycznych Rady Doskonałości Naukowej. Był ekspertem Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej, Narodowego Centrum Nauki, Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej oraz Fundacji Fulbrighta.
Otrzymał trzykrotnie nagrodę indywidualną Ministra Edukacji Narodowej i Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (nagrody indywidualne w 1997, 2005 i w 2024 roku za całokształt dorobku) oraz wielokrotnie nagrody naukowe JM Rektora UMK. Został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi.
Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, Polskiego Towarzystwa Kulturoznawczego, The Aristotelian Society oraz Society for the Advancement of American Philosophy. Zasiada również w radach programowych lub redakcyjnych pism: „Przegląd Filozoficzny”, „Kultura Współczesna” (2007–2011), „Diogenes” (pismo internetowe), „Tematy z Szewskiej” i „Journal of Polish Philosophy”.
Odbył liczne staże zagraniczne: „Philosophy and Social Science” Inter-University Center for Postgraduate Studies, Dubrovnik (1986, 1987, 1988); St. John’s College, Oxford University (wrzesień 1987), Oxford Hospitality Scheme for Polish Scholars; St. John’s College, Cambridge University, Visiting Fellow (wrzesień 1989–marzec 1990); St. Andrews University, Visiting Scholar (kwiecień–maj 1993); University of Virginia, Charlottesville, stypendium American Council of Learned Societies (rok akademicki 1993/1994); Cambridge University, Faculty of Social and Political Science, Visiting Scholar (listopad 1997); Leeds University, Department of Politics, Visiting Scholar (luty 1998); The Netherlands Institute for Advanced Studies in the Humanities and Social Sciences, Wassenaar, stypendium Fundacji Mellona (wrzesień 1998–styczeń 1999); University of California, Berkeley, stypendium Fundacji Kościuszkowskiej (luty–lipiec 1999); Stanford University, stypendium Fundacji Fulbrighta (rok akademicki 2002/2003); Bellagio Rockefeller Center, Bellagio, stypendium Fundacji Rockefellera (sierpień 2004). Dzięki wyjazdom stażowym miał okazję słuchać wykładów, a niekiedy brać także udział w seminariach naukowych takich wybitnych przedstawicieli nauki światowej, jak Richard Rorty, Jacques Derrida, Anthony Giddens, Quentin Skinner, Bruno Latour, Umberto Eco, Rene Girard, Hilary Putnam, Donald Davidson, Stephen Hawking, John Kenneth Galbraith, Zygmunt Bauman, John Dunn, Ernest Gellner, Bernard Williams, Jack Goody, Martin Jay, John Skorupski, Reinhart Kosselleck.
Brał czynny udział w konferencjach lub wygłaszał wykłady w USA, Japonii, Brazylii, Indiach, Wielkiej Brytanii (Anglii i Szkocji), Holandii, Hiszpanii, Francji, Niemczech, Austrii, Portugalii, Włoszech, Norwegii, Finlandii, Danii, Chorwacji, Turcji, Egipcie, Izraelu oraz na Malcie.
W trakcie trwającej ponad czterdzieści lat kariery naukowej Profesor Andrzej Szahaj opublikował dziesięć książek naukowych, cztery publicystyczne i popularnonaukowe, ponad 200 artykułów (po polsku, angielsku i węgiersku).
Współredagował osiem publikacji zbiorowych. Przełożył z języka angielskiego na polski kilkanaście tekstów naukowych, w tym prace Richarda Rorty’ego, Stanleya Fisha oraz Jürgena Habermasa. Od kilkunastu lat jest współredaktorem serii tłumaczeń książek naukowych oraz oryginalnych prac polskich autorów Polityka w Kulturze ukazującej się w Wydawnictwie Naukowym UMK.
Wypromował jedenastu doktorów. Sporządził kilkadziesiąt recenzji prac habilitacyjnych i recenzji prac doktorskich. Był recenzentem w kilkunastu przewodach na tytuł naukowy profesora w Polsce oraz jednej procedurze tego typu za granicą (Leeds University).
Jako wykładowca cieszy się uznaniem zarówno ze względu na imponującą erudycję, jak i inspirujący, swobodny i dowcipny styl prowadzenia zajęć. Szczególne uznanie budzi jego talent do jasnego przedstawiania nawet najbardziej złożonych kwestii filozoficznych.
[Fragment biografii naukowej Profesora autorstwa Barbary Grabowskiej z książki Ex uno plura]