Instytut Filozofii

Kontaktul. Fosa Staromiejska 1a, 87-100 Toruń
tel.: +48 56 611 3666
e-mail: filozofia@umk.pl

Czy Kant był antynacjonalistą? (prof. dr hab. Tomasz Kupś) - otwarte spotkanie naukowe Katedry Historii Filozofii, Filozofii Systematycznej i Etyki IF UMK - 24 lutego 2026, g. 12.00, s. 305

Zdjęcie ilustracyjne

Zapraszamy wszystkich zainteresowanych na otwarte wykłady i dyskusje Katedry Historii Filozofii, Filozofii Systematycznej i Etyki. Spotkania odbywają się co miesiąc we wtorki o godzinie 12.00 w s. 305 w Collegium Minus (harmonijka). 

Współorganizatorami wydarzeń są: Polskie Towarzystwo Filozoficzne - Oddział Toruń oraz Towarzystwo Naukowe w Toruniu.

Amerykańsko-izraelski filozof żydowskiego pochodzenia Yoram Hazony, w 2018 roku opublikował książkę pod tytułem The Virtue of Nationalism (wyd. pol.: Pochwała państwa narodowego, tłum. Eliza Litak, Warszawa 2023). W książce tej Hazony wyraził swoje przywiązanie dla idei państwa narodowego i jednocześnie wskazał dwóch, jego zdaniem, kluczowych przeciwników tej idei – Johna Locke’a i Immanuela Kanta. Przedstawiona tam interpretacja filozofii Kanta w gruncie rzeczy jest sprzeczna z wieloma wypowiedziami królewieckiego filozofa. Przypuszczenie, że według Kanta postęp moralny musi oznaczać stopniowy zanik państw narodowych, nie ma podstaw w tekstach źródłowych. Aby jednak zrozumieć powody tej dezinterpretacji trzeba przyjrzeć się bliżej temu, co Kant faktycznie rozważa w swoim projekcie „filozoficznego chiliazmu”. Czy faktycznie to, co Kant nazywa „wiecznym pokojem” jest możliwe tylko poprzez likwidację państw narodowych i zastąpienie ich jednym rządem, jak uważa Hazony? Czy rzeczywiście Kant przyczynił się do uzasadnienia współczesnego paradygmatu antynacjonalistycznego forsując ideę federalizmu? Czy realizację najwyższego dobra w świecie widzi tylko poprzez utworzenie globalnego państwa? Hazony na pewno skłania nas do uważnego przemyślenia tego, co Kant pisze na temat idei wiecznego pokoju i moralnego postępu ludzkości. To, co proponuje jest krytyką pewnego sposobu rozumienia oświeceniowego progresywizmu i polemiką z jego współczesnymi interpretacjami. W referacie (1) rekonstruuję sposób rozumowania Yorama Hazony, następnie (2) przedstawiam pewną krytykę tej interpretacji filozofii Kanta oraz (3) próbuję sprecyzować sposób rozumienia Kantowskiej idei postępu moralnego.

pozostałe wiadomości